Tình hình kinh tế - xã hội Quảng Trị sau 12 năm lập lại đã được Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ XIII đánh giá một cách sâu sắc toàn diện. Bức tranh toàn cảnh về kinh tế - xã hội tỉnh nhà là ổn định và phát triển, trong đó  có 3 thành tựu nổi bật đó là Công cuộc phát triển sản xuất và ổn định đời sống, xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển giáo dục. Thành tựu của Ngành Giáo dục được xem là tiêu biểu nhất, giáo dục đã gắn liền với tình hình kinh tế - xã hội tỉnh nhà, theo kịp công cuộc đổi mới
Nhưng do xuất phát điểm thấp, khó khăn khách quan nặng nề  nên còn nhiều mặt, nhiều ngành kết quả đạt được chưa tương xứng với yêu cầu đổi mới. Giáo dục - Đào tạo cần có bước đi đột phá để thực hiện "Chiến lược con người" trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
 Vì vậy, Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ XIII quyết định lấy năm 2001 làm "Năm giáo dục" của tỉnh Quảng Trị. Đây là một quyết định đúng đắn, phù hợp, có ý nghĩa với đặc điểm tình hình của địa phương. Tập hợp sức mạnh, nguồn lực, tình cảm, ý chí của toàn tỉnh, để tạo được chuyển biến rõ rệt trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo.
 Quyết định chọn chủ đề "Năm giáo dục" trong năm 2001 của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh có vị trí đặc biệt trong chương trình hành động của Tỉnh ủy thực hiện nghị quyết IX Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, nghị quyết XIII của tỉnh Đảng bộ. Đáp ứng nguyện vọng tình cảm và tâm lý của nhân dân trong sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo, sự nghiệp "trồng người".
 Quyết định đó đã tạo ra nguồn sinh khí mới trong phong trào thi đua "Dạy tốt - Học tốt" ở khắp tất cả các trường học, cấp học, ngành học. Là cơ hội thuận lợi để triển khai chương trình và sách giáo khoa mới, tăng cường cơ sở vật chất trường học, thiết bị dạy học. Chấn hưng đội ngũ tăng cường hoạt động sư phạm trường học, xây dựng các tập thể sư phạm giỏi để tạo ra chất lượng đại trà đạt khá, nâng cao chất lượng mũi nhọn. Mở đầu thế kỷ XXI bằng một chủ đề lớn "Năm giáo dục" là kết quả của quá trình nhận thức "Giáo dục là quốc sách hàng đầu", là "sự nhạy cảm " về cuộc cách mạng khoa học - công nghệ sẽ tiếp tục phát triển nhảy vọt chuyển từ kỷ nguyên công nghiệp sang kỷ nguyên thông tin và phát triển kinh tế tri thức.
 Những chuyển động về giáo dục -  đào tạo đã góp phần tạo ra không khí chính trị sôi nổi của toàn Đảng, toàn dân trong năm đầu tiên của thế kỷ mới, thế kỷ của công nghiệûp hóa và hiện đại hóa đất nước ở quê hương Quảng Trị.
 Với tư cách là cơ quan tham mưu, Ngành Giáo dục - Đào tạo đã xây dựng đề án "Năm giáo dục" với các mục tiêu và nội dung sau đây:
Mục tiêu:
 - Làm chuyển biến sâu sắc nhận thức của xã hội về vai trò, vị trí và tầm quan trọng của Giáo dục - Đào tạo ở thời kỳ đổi mới, trên cơ sở đó xã hội có sự quan tâm, chăm lo nhiều hơn cho giáo dục.
 - Tăng cường và đổi mới các điều kiện cho sự phát triển giáo dục - đào tạo, tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện, bền vững và lâu dài. Huy động mọi nguồn lực xây dựng 21 trường cao tầng, thực hiện các chính sách ưu đãi cho cán bộ và giáo viên.
 - Đối với nội bộ ngành phải nỗ lực phấn đấu để tạo sự chuyển biến có tính đột phá cả về chất lượng và hiệu quøa đào tạo, đáp ứng yêu cầu của xã hội, mỗi đơn vị trường học có một công trình mang tên "Năm giáo dục".

  Đề án "Năm giáo dục" được thực hiện với 7 nội dung sau đây:
 Đầu tư xây dựng trường THPT chuyên Lê Quý Đôn mới đặt ở vị trí trên đường Hùng Vương nối dài. Nâng cấp và hiện đại hóa về thiết bị cho Trung tâm giáo dục kĩ thuật - Hướng nghiệp tỉnh, các Trung tâm giáo dục kĩ thuật - Hướng nghiệp các huyện, thị góp phần thực hiệûn mục tiêu "nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài" trong sự nghiệp cách mạng ở địa phương.
 Huy động các nguồn lực của địa phương và sự hỗ trợ của Trung ương để xây dựng mới 21 trường cao tầng trong "Năm giáo dục"
 Thực hiện các chính sách ưu đãi cho cán bộ, giáo viên vùng sâu, vùng xa, giáo viên mầm non ngoài biên chế và cán bộ quản lý giáo dục.
 Tiếp tục đầu tư xây dựng nhà ở tập thể cho giáo viên vùng khó
 Tăng ngân sách đầu tư giáo dục để sau khi trả lương và phụ cấp, còn lại 20% chi cho các hoạt động chuyên môn.
 Thành lập, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng giáo dục các cấp và Hội khuyến học. Tổ chức Đại hội Hội đồng giáo dục huyện, thị xã và thành lập Hội Khuyến học cấp tỉnh.
 Tạo chuyển biến rõ rệt và toàn diện về chất lượng giáo dục mũi nhọn và đại trà ở tất cả các cấp học và ngành học.
 Thực hiện đề án "Năm giáo dục" ở vào thời điểm chuyển giao thế kỷ, thời điểm Đại hội Đảng các cấp cho nên đã được nhân dân đồng tình hưởng ứng sôi nổi. Tất cả các huyện, thị, 100% xã phường đều tiến hành Đại hội gioo dục, xây dựng chương trình hành động về "Năm giáo dục" của huyện, của xã. Chương trình hành động của các Đại hội là cụ thể, và thiết thực. Người dân trực tiếp xem xét đánh giá những mặt mạnh, mặt yếu của 3 ngành học ở địa phương, đối chiếu, so sánh với các yêu cầu chung về sự nghiệûp đổi mới của ngành và đi đến những quyết định hợp tình, hợp lý trong việc đầu tư cho các trường học ở địa phương. Trong "Năm giáo dục 2001" đã xuất hiện nhiều huyện, thị xã, xã phường, làng bản, họ tộc có nhiều họat động trong việc huy động nguồn lực từ trong nhân dân để xây dựng giáo dục địa phương theo hướng tập trung nguồn lực đầu tư giải quyết dứt điểm và yếu kém tại địa phương.  
   Kết quả "Năm giáo dục 2001"
 - Quy mô các ngành học, bậc học tiếp tục được mở rộng và phát triển. Tổng số học sinh các ngành học 184.579 em, tăng so với năm học trước gần 8000 em. Hệ thống trường lớp được mở rộng, năm 2001 có 3 trường THPT được thành lập (THPT Trần Thị Tâm huyện Hải Lăng, THPT Lê Thế Hiếu huyệ Cam Lộ, THPT Đa krông huyện Đa krông). Công tác Chống mù chữ - Phổ cập giáo dục tiểu học được củng cố và nâng cao. Đẩy mạnh có hiệu quả về Phổ cập THCS.
 - Chất lượng và hiệu quả giáo dục ở tất cả các ngành học, cấp học, các loaüi hình đào tạo đều có chuyển biến và tiến bộ rõ rệt. Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp các cấp năm 2001 đạt từ 95 - 99%. Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh  của bậc THPT có 290/660 em dự thi đạt danh hiệu là học sinh giỏi cấp tỉnh, có nhiều giải cao ở những môn khoa học mũi nhọn. Có 6 giải học sinh giỏi cấp quốc gia, trong đó có 1 giải Nhất Tin học. Hội thi tuyển chọn giáo viên giỏi cấp tỉnh của ngành học Mầm non, THPT và THCS có 250 giáo viên dự thi. Kết quả có 80% giáo viên đạt danh hiệu là giáo viên giỏi cấp tỉnh.
 Nhiều tấm gương sáng trong học tập, làm việc tốt xuất hiện. Môi trường sư phạm lành mạnh, giáo dục toàn diện được quan tâm đúng mức. Kỷ cương nền nếp trường học được tăng cường. Đội ngũ giáo viên toàn ngành phấn đấu xây dựng các tập thể sư phạm trong sạch vững mạnh..
 Cơ sở vật chất trường lớp, trang thiết bị dạy học.
Về xây dựng trường lớp: Đề án "Năm giáo dục" đề ra chỉ tiêu xây dựng "21 trường cao tầng" . Kết quả toàn tỉnh đã có 48 trường cao tầng được xây dựng mới. Trong đó cấp Tiểu học và ngành học Mầm non được quan tâm đáng kể. Ngành học Mầm non ngoài 2 trung tâm kiểu mẫu Hoa Sen và Sao Mai ở Đông Hà, nay có thêm trung tâm mầm non các thị trấn: Hải Lăng,  Do Linh,  Hồ Xá. Ngành học Giáo dục thường xuyên được quan tâm đầu tư đúng mức. Tổng vốn đầu tư xây dựng trong "Năm giáo dục" là: 44.234.000.000đ. Trong đó ngân sách trung ương là: 5.677.000.000đ, ngân sách tỉnh (kể cả đối ứng các nguồn tài trợ) là: 6.785.000.000đ; ngân sách huyện và nhân dân đóng góp cho xây dựng là: 19.124.000.000đ. Nguồn tài trợ Na Uy, chương trình 135, chương trình Biên giới, kinh tế khu thương mại Lao Bảo và các nguồn tài trợ khác như: Côcacôla, chương trình bột mì của Mỹ, các cơ quan: Báo tuổi trẻ thành phố Hồ Chí Minh, Báo Công an, Cục Hải Quan, Cục Thuế Quảng Trị... đã tàì trợ với tổng vốn kinh phí là: 12.648.000.000đ.
 Toàn ngành đã có trên 200 công trình lớn nhỏ mang tên "Năm giáo dục 2001" . Công trình nhỏ là một cổng trường, bờ thành, sân bê tông, vườn thực vật. Công trình lớn là nhà thư viện, phòng máy vi tính, phòng học tiếng, phòng thực hành bộ môn với tổng kinh phí hàng tỷ đồng.
 * Về trang thiết bị dạy học đề án đặt ra yêu cầu phấn đấu đảm bảo hiện đại hóa một bộ phận để nâng cao chất lượng trong dạy học đã được các huyện, thị hưởng ứng tích cực. Tổng kinh phí các nguồn đầu tư cho diều kiện thiết yếu này đạt tới  1.170.000.000đ. Trong đó đáng kể là 115 máy vi tính được trang bị, đưa số lượng máy vi tính của toàn ngành năm 2002 lên 500 máy.
 Công tác xã hội hóa giáo dục đã có bước chuyển biến sâu sắc và toàn diện.  Đại hội giáo dục của 9 huyện, thị trong tỉnh đã đưa ra chương trình hành động "Năm giáo dục" của đơn vị mình, một số huyện đã chọn hai năm liền làm "Năm giáo dục" để phong rtào phát triển vững chăác hơn. 100% xã , phường đều có Đề án "Năm giáo dục", xây dựng được quỹ khuyến học, khuyến dạy. Các họ tộc ở khắp các làng xã trong tỉnh bằng nhiều hình thức khác nhau thi đua lập quỹ khuyến học, khuyến dạy. Phong trào đó đã phát huy được truyền thống hiếu học của nhân dân ta. Các tổ chức đoàn thể, các lực lượng xã hội đã cùng với ngành Giáo dục tạo ra nhiều hình thức phong phú khuyến khích con em mình vươn lên học giỏi.
 Trong "Năm giáo dục 2001", Hội đồng nhân dân tỉnh đã ra nghị quyết 5c về việc tăng cường mức phụ cấp và đóng bảo hiểm xã hội cho 1.209 giáo viên mầm non ngoài biên chế. Quyết định này đã tạo được điều kiện quý báu đảm bảo cho ngành học khó ổn định và phát triển. Hội Khuyến học các cấp đã đi vào hoạt động tạo ra phong trào khuyến học, khuyến dạy sôi nổi từ các họ tộc, làng xã đến huyện, thị. Tuổi trẻ học đường được tiếp thêm sức mạnh trong việc vươn lên học giỏi xứng đáng với mong đợi của quý bậc phụ huynh và các cấp quản lý. Trong "Năm giáo dục" nhiều ngôi trường mới, nhiều công trình có ý nghĩa ở các trường học như: khuôn viên, tường rào và cả những thiết bị dạy học hiện đại như máy vi tính được tạo nên bằng tiền đóng góp của nhân dân. Sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội cho sự nghiệp được xác định là "Quốc sách hàng đầu" trong giai đoạn phát triển của quê hương Quảng Trị. Đó là một kết quả có ý nghĩa về một quyết sách hợp lòng dân của lãnh đạo  tỉnh, là kết quả của năng lực tổ chức tập hợp sức mạnh của toàn xã hội cho giáo dục - đào tạo, Ngành học có vị trí hàng đầu trong chính sách kinh tế - xã hội ở địa phương.
 Tập hợp sức mạnh của xã hội để trực tiếp giải quyết những khó khăn bức xúc tạo ra thế và lực mới cho sự phát triển nhằm  nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục. Đó là bài học lớn trong "Năm giáo dục 2001"